Słownik pracy

Najbardziej stabilna forma zatrudnienia, regulowana Kodeksem pracy. Gwarantuje płatny urlop, ochronę przed zwolnieniem, okres wypowiedzenia i pełne składki ZUS. Pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonym miejscu i czasie.

Zobacz powiązane oferty pracy →

Umowa cywilnoprawna, w której zleceniobiorca wykonuje określone czynności. Daje większą elastyczność niż etat, ale mniejszą ochronę — zwykle bez płatnego urlopu i z umownym okresem wypowiedzenia. Studenci do 26. roku życia są zwolnieni ze składek ZUS.

Zobacz powiązane oferty pracy →

Umowa cywilnoprawna nastawiona na konkretny rezultat („dzieło”), np. projekt, tekst czy program. Co do zasady nie podlega składkom ZUS (poza wyjątkami), ale nie daje urlopu ani ochrony pracowniczej.

Współpraca między firmami: osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą wystawia faktury zleceniodawcy. Zwykle oznacza wyższą stawkę „na rękę”, ale samodzielne rozliczanie podatku i ZUS oraz brak przywilejów pracowniczych, takich jak płatny urlop czy okres wypowiedzenia.

Zobacz powiązane oferty pracy →

Kwota wynagrodzenia przed potrąceniem składek i podatku — to wartość zapisywana w umowie. Od kwoty brutto odprowadzane są składki ZUS oraz zaliczka na podatek dochodowy (PIT).

Kwota „na rękę”, którą pracownik faktycznie otrzymuje po potrąceniu składek ZUS, składki zdrowotnej i zaliczki na podatek dochodowy.

Czas, jaki musi upłynąć od złożenia wypowiedzenia do rozwiązania umowy. Przy umowie o pracę zależy od stażu u danego pracodawcy i wynosi od 2 tygodni do 3 miesięcy.

Umowa na czas określony (maksymalnie 3 miesiące) zawierana na początku współpracy, aby strony mogły się sprawdzić. Ma skrócony okres wypowiedzenia.

Stała, podstawowa część pensji określona w umowie — bez premii, dodatków i prowizji.

Zmienne składniki wynagrodzenia. Premia bywa uznaniowa lub regulaminowa, a prowizja zależy zwykle od wyników, np. wielkości sprzedaży.

Ustawowo określona najniższa dopuszczalna pensja brutto za pracę na pełny etat. Jest aktualizowana co roku przez rząd.

Najniższa dopuszczalna stawka za godzinę dla umów zlecenia i niektórych umów o świadczenie usług. Jest powiązana z wysokością płacy minimalnej.

Płatny urlop przysługujący przy umowie o pracę: 20 dni w roku przy stażu krótszym niż 10 lat oraz 26 dni przy stażu wynoszącym co najmniej 10 lat.

Wykonywanie pracy spoza siedziby pracodawcy — w pełni zdalnie lub częściowo (praca hybrydowa). Zasady pracy zdalnej zostały uregulowane w Kodeksie pracy w 2023 roku.

Zobacz powiązane oferty pracy →

Dokument wydawany przez pracodawcę po zakończeniu umowy o pracę, potwierdzający okres i rodzaj zatrudnienia. Jest potrzebny m.in. do ustalenia uprawnień u kolejnego pracodawcy.

Obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) oraz zdrowotne, finansowane częściowo przez pracownika, a częściowo przez pracodawcę.

Dobrowolny system długoterminowego oszczędzania na emeryturę, współfinansowany przez pracownika, pracodawcę i państwo.

Uprawnienie wymagane od zawodowych kierowców (kategorie C i D), potwierdzające ukończenie kwalifikacji wstępnej oraz szkoleń okresowych.

Zobacz powiązane oferty pracy →