Zastanawiasz się, kiedy możesz rozwiązać umowę ze swoim pracodawcą i w jaki sposób to zrobić? A może jesteś pracodawcą i rozważasz najkorzystniejszy sposób zakończenia współpracy ze swoim pracownikiem? Niezależnie od Twojej roli, warto abyś wiedział, z czym wiąże się wypowiedzenie umowy o pracę. Sprawdź, co należy uwzględnić.
Jak rozwiązać stosunek pracy?
Istnieje kilka sposobów na wypowiedzenie umowy o pracę, z których może skorzystać zarówno pracownik, jak i pracodawca:
- rozwiązanie umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 § 2 Kodeksu pracy),
- rozwiązanie umowy bez okresu wypowiedzenia (art. 52 § 1 i 55 Kodeksu pracy),
- rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy).
Pierwszy przypadek jest najłatwiejszy – zachowany zostaje okres wypowiedzenia, który może wynosić od 3 dni do 3 miesięcy. Z kolei z rozwiązania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia zarówno pracownik, jak i pracodawca, korzystają tylko w ściśle określonych przez prawo przypadkach.
Kiedy dochodzi do rozwiązania umowy za porozumieniem stron, pracownik ustala z pracodawcą termin i warunki zakończenia współpracy. Następnie obie strony wspólnie podpisują odpowiedni dokument. Rozwiązania umowy za porozumieniem stron można dokonać w dowolnym momencie, jeśli zarówno pracownik, jak i pracodawca chcą zakończyć współpracę. Co ważne, żadna ze stron nie musi się zgadzać na przyjęcie takiego wypowiedzenia. W takim przypadku zwykle zamienia się rodzaj wypowiedzenia na taki z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
Sprawdź najlepsze oferty pracy z Twojej okolicy:
Kiedy można rozwiązać umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia?
Umowa o pracę może zostać rozwiązana w każdym momencie zarówno przez pracownika, jak i pracodawcę. Wystarczy, że przedłoży swojemu pracodawcy pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy. Nie musi podawać powodu swojej rezygnacji ze współpracy, ale oczywiście może to zrobić.
Z kolei jeśli pracodawca chce rozwiązać współpracę za wypowiedzeniem, powinien podać przyczynę zwolnienia pracownika. Wyjątkiem jest sytuacja, w której mamy do czynienia z umową o pracę na okres próbny – wtedy uzasadnienie nie jest konieczne. W takiej sytuacji jednak pracownik może wnioskować o podanie przyczyny zwolnienia, a wówczas pracodawca musi udzielić mu odpowiedzi na piśmie.
Szukasz pracy?
Poniżej przedstawiamy najlepsze oferty pracy w 2026 w najbardziej popularnych miastach w serwisie:
Jaki jest okres wypowiedzenia umowy?
Okres wypowiedzenia zależy od rodzaju umowy i okresu zatrudnienia w danym miejscu pracy. Jeśli podpisano umowę na okres próbny, wynosi on odpowiednio:
- 3 dni robocze – jeśli okres próbny trwa do 2 tygodni,
- 1 tydzień – jeśli okres próbny trwa dłużej niż 2 tygodnie,
- 2 tygodnie – jeśli okres próbny trwa 3 miesiące.
W przypadku kolejnych umów o pracę okres wypowiedzenia jest zwykle dłuższy. Zarówno w przypadku umowy na czas określony, jak i nieokreślony, wynosi on:
- 2 tygodnie – jeśli czas zatrudnienia wynosi do 6 miesięcy,
- 1 miesiąc – jeśli czas zatrudnienia wynosi od 6 miesięcy do 3 lat,
- 3 miesiące – jeśli czas zatrudnienia wynosi więcej niż 3 lata.
Warto wiedzieć też, że bieg wypowiedzenia liczony jest od końca danego tygodnia lub miesiąca. Jak to wygląda w praktyce? Przyjmując, że pracujesz w danej firmie rok, okres ten wynosi miesiąc. Jeśli więc złożysz oświadczenie o rozwiązaniu umowy w dniu 18 marca, to okres ten będzie liczony od 31 marca. Umowa więc zakończy się dopiero 30 kwietnia.
| Rodzaj umowy | Czas zatrudnienia | Okres wypowiedzenia |
| Umowa na okres próbny | Mniej niż 2 tygodnie | 3 dni |
| Umowa na okres próbny | Co najmniej 2 tygodnie | 1 tydzień |
| Umowa na okres próbny | 3 miesiące | 2 tygodnie |
| Umowa na czas określony | Mniej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie |
| Umowa na czas określony | Co najmniej 6 miesięcy | 1 miesiąc |
| Umowa na czas określony | Co najmniej 3 lata | 3 miesiące |
| Umowa na czas nieokreślony | Mniej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie |
| Umowa na czas nieokreślony | Co najmniej 6 miesięcy | 1 miesiąc |
| Umowa na czas nieokreślony | Co najmniej 3 lata | 3 miesiące |
Wypowiedzenie umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym przez pracownika
W niektórych sytuacjach pracownik może rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Niezależnie więc od tego, jaki jest rodzaj umowy i na jaki czas została ona zawarta, współpraca kończy się tego samego dnia. Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę bez wypowiedzenia tylko w następujących sytuacjach:
- jeśli uzyska od lekarza orzeczenie, które stwierdza szkodliwe oddziaływanie wykonywanej pracy na swoje zdrowie;
- jeśli pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.
W kontekście art. 55 § 1 (1), gdy mówi się o „ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków” chodzi o sytuacje, kiedy pracodawca nie zachowuje się prawidłowo w stosunku do pracownika. Może na przykład robić coś nielegalnego albo dopuszczać się zaniedbań, w wyniku czego nie spełnia ważnych zobowiązań. Te działania mogą być szkodliwe. To pracownik decyduje i ocenia, doszło do naruszenia.
Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracodawcę
Pracodawca również ma prawo wypowiedzieć umowę o pracę w trybie natychmiastowym w dwóch ściśle określonych przypadkach. Może być to zwolnienie dyscyplinarne (z winy pracownika) lub rozwiązanie umowy bez winy pracownika. W obu sytuacjach będzie skutkować natychmiastowym zakończeniem współpracy.
Wypowiedzenie umowy o pracę – zwolnienie dyscyplinarne
Pracodawca może dyscyplinarnie zwolnić pracownika z jego winy, jeśli:
- dopuścił się ciężkiego naruszenia swoich obowiązków;
- popełnił przestępstwo w czasie obowiązywania umowy o pracę;
- ze swojej winy utracił uprawnienia niezbędne w pracy, którą wykonuje (np. utrata prawa jazdy przez kierowcę zawodowego).
Poprzez ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych rozumieć można zachowanie, które obejmuje trzy elementy. Do nich należą: naruszenie przepisów prawa przez pracownika, działanie wbrew interesom pracodawcy i świadome zawinienie lub niedbalstwo.
Wypowiedzenie umowy o pracę bez winy pracownika
Pracodawca może również rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, jeśli zatrudniona osoba jest zbyt długo nieobecna w pracy lub nieobecność ta jest uporczywa. Musi wziąć pod uwagę następujące informacje:
- w przypadku, kiedy pracownik jest zatrudniony krócej niż 6 miesięcy, pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność do pracy pracownika wskutek choroby trwa dłużej niż 3 miesiące.
- w przypadku zatrudnienia trwającego co najmniej 6 miesięcy, pracodawca może rozwiązać umowę, jeśli niezdolność do pracy trwa dłużej niż łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące, co zazwyczaj wynosi 182 dni. W przypadku choroby, takiej jak gruźlica lub w trakcie ciąży, ten okres wydłuża się do 270 dni.
Pracodawca może też zwolnić pracownika ze skutkiem natychmiastowym, jeśli ten jest nieobecny w pracy dłużej niż miesiąc. Dotyczy to usprawiedliwionych przyczyn nieobecności innych niż choroba czy wypadek przy pracy. Nie można jednak zwolnić osoby, która opiekuje się dzieckiem (w czasie pobierania zasiłku) lub jest odizolowana z uwagi na chorobę zakaźną (w czasie pobierania wynagrodzenia i zasiłku).
| Długość zatrudnienia | Przyczyna nieobecności | Maksymalny okres nieobecności uprawniający do rozwiązania umowy |
| < 6 miesięcy | Choroba | > 3 miesiące |
| ≥ 6 miesięcy | Choroba | > 182 dni (270 dni w przypadku gruźlicy lub ciąży) |
Wypowiedzenie umowy o pracę – podsumowanie
Rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić zarówno z inicjatywy pracodawcy, jak i pracownika. Sposób wypowiedzenia zależy od kilku czynników, takich jak rodzaj umowy czy długość zatrudnienia. W każdym przypadku jednak można rozwiązać umowę za porozumieniem stron.
Planujesz odejść z pracy, ale chcesz uniknąć presji związanej z poszukiwaniem pracy dopiero w okresie wypowiedzenia? Sprawdź nasze oferty pracy już dzisiaj!
