Sołtys jest postacią nieodłącznie związaną z polską wsią, pełniącą funkcję nie tylko administracyjną, ale także społeczną i kulturową. W Polsce funkcję tę sprawuje około 40 tysięcy osób. Ale ile zarabia sołtys w 2026 roku? Podstawą jest dieta ustalana uchwałą rady gminy — od nieco ponad 100 zł do nawet 1 450 zł miesięcznie — a sołtysi-seniorzy z odpowiednim stażem otrzymują dodatkowo świadczenie z KRUS, które od 1 marca 2026 r. wynosi 373,67 zł miesięcznie.
Aktualizacja: lipiec 2026 — zaktualizowaliśmy wysokość diet i zwaloryzowaną kwotę świadczenia dla sołtysów-emerytów.
Ile zarabia sołtys w 2026 roku?
Funkcja sołtysa nie jest etatową pracą — sołtys nie otrzymuje pensji, lecz dietę, której wysokość i zasady wypłaty ustala rada gminy w uchwale. Różnice między gminami są ogromne: w najskromniejszych sołectwach dieta wynosi nieco ponad 120 zł miesięcznie, w większości gmin oscyluje wokół 200–300 zł, a w najhojniejszych samorządach sięga nawet 1 450 zł miesięcznie. Na wysokość diety wpływają: liczba mieszkańców sołectwa, budżet gminy, zakres obowiązków oraz udział w sesjach rady gminy i pracach komisji. W wielu gminach sołtys otrzymuje też prowizję za inkaso podatków lokalnych (zwykle kilka procent zebranej kwoty).
| Składnik | Kwota w 2026 r. | Podstawa |
|---|---|---|
| Dieta sołtysa | od ok. 120 zł do 1 450 zł/mies. (najczęściej 200–300 zł) | uchwała rady gminy |
| Prowizja za inkaso podatków | zwykle kilka % zebranej kwoty | uchwała rady gminy |
| Świadczenie dla sołtysów-seniorów | 373,67 zł/mies. (od 1.03.2026, waloryzowane co roku) | ustawa o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, wypłaca KRUS |
Osobnym wsparciem jest świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa — przysługuje osobom, które pełniły funkcję przez co najmniej dwie kadencje (nie mniej niż 7 lat) i osiągnęły wiek emerytalny. Ustawowa kwota 300 zł podlega corocznej waloryzacji od 1 marca — w 2026 roku wynosi 373,67 zł miesięcznie. Wniosek składa się w oddziale KRUS.
Jaka jest rola sołtysa na wsi?
Funkcja sołtysa ma długą i bogatą historię, sięgającą swoimi korzeniami średniowiecza. Urząd ten został wprowadzony w okresie między XII a XIII wiekiem, kiedy to wsi lokowane na prawie niemieckim zaczęły pojawiać się na terenach dzisiejszej Polski. Pierwotnie sołtys, często będący zasadźcą, pełnił rolę reprezentanta interesów pana feudalnego. Mimo że przez wieki rola ta przeszła znaczące transformacje, nazwa urzędu pozostała niezmienna. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 roku, sołtys stanowi organ wykonawczy sołectwa, będącego jednostką pomocniczą gminy.
Sprawdź najlepsze oferty pracy z Twojej okolicy:
Zakres obowiązków i działania sołectwa
Rada gminy definiuje zakres działania sołectwa oraz jego organów. W całej Polsce funkcję sołtysa pełni około 40 tysięcy osób, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Do fundamentalnych zadań sołtysa należy organizacja zebrań wiejskich, które stanowią forum do dyskusji i podejmowania decyzji na temat najważniejszych spraw sołectwa. Podczas tych spotkań mieszkańcy mogą:
- Uchwalać roczny plan wydatków sołectwa.
- Rozpatrywać sprawozdania z działalności organów sołectwa.
- Decydować o wyborze lub odwołaniu sołtysa i członków rady sołeckiej, a także o stwierdzaniu wygaśnięcia ich mandatu.
- Opiniować projektowane uchwały rady sołeckiej na jej wniosek.
- Inicjować projekty społeczne i gospodarcze przedstawiane organom gminy.
Sołtys, pełniąc rolę lidera społeczności lokalnej, odpowiada za promowanie i realizowanie inicjatyw, które przyczyniają się do rozwoju i dobrobytu sołectwa.
Kto może zostać sołtysem?
Sołtys pełni rolę lidera w sołectwie, które może obejmować jedną lub więcej miejscowości. Jego wybór odbywa się poprzez demokratyczne głosowanie przeprowadzane wśród uprawnionych do tego stałych mieszkańców, bez ograniczeń co do liczby kandydatów. Kadencja sołtysa trwa cztery lata, podobnie jak kadencja członków rady sołeckiej. Idealnym kandydatem na to stanowisko jest osoba, która swoim działaniem będzie służyć dobru wspólnemu wszystkich mieszkańców sołectwa. Aby móc kandydować na sołtysa, należy być obywatelem polskim lub obywatelem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Kandydat musi również mieć ukończone 18 lat najpóźniej w dniu wyborów i być stałym mieszkańcem sołectwa, w którym ubiega się o urząd. Dodatkowo, zgodnie ze statutem sołectwa, kandydat nie może być osobą skazaną za przestępstwo.
Szukasz pracy?
Poniżej przedstawiamy najlepsze oferty pracy w 2026 w najbardziej popularnych miastach w serwisie:
Podsumowanie
Rola sołtysa w 2026 roku pozostaje niezmiennie ważna dla społeczności lokalnych, choć finansowo wciąż ma charakter głównie symboliczny: dieta w większości gmin to 200–300 zł miesięcznie, a dopiero wieloletni staż daje prawo do świadczenia z KRUS (373,67 zł w 2026 r.). Prawdziwą wartością tej funkcji jest realny wpływ na rozwój własnej miejscowości. Jeśli szukasz płatnej pracy w swojej okolicy, przejrzyj aktualne oferty pracy w naszym serwisie — a wysokość wynagrodzenia z dowolnej oferty przeliczysz na rękę w kalkulatorze wynagrodzeń.
Szukasz pracy? Sprawdź aktualne oferty
W popularnych miastach
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi dieta sołtysa w 2026 roku?
Wysokość diety ustala rada gminy w uchwale — w najskromniejszych sołectwach to nieco ponad 120 zł miesięcznie, najczęściej 200–300 zł, a w najhojniejszych gminach nawet 1 450 zł miesięcznie. Wpływ na kwotę mają liczba mieszkańców sołectwa, budżet gminy i zakres obowiązków.
Ile wynosi świadczenie dla sołtysów-emerytów w 2026 roku?
Od 1 marca 2026 r. świadczenie z tytułu pełnienia funkcji sołtysa wynosi 373,67 zł miesięcznie (ustawowa kwota 300 zł jest co roku waloryzowana). Przysługuje osobom, które pełniły funkcję sołtysa co najmniej dwie kadencje, nie krócej niż 7 lat, i osiągnęły wiek emerytalny. Wniosek składa się w KRUS.
Czy sołtys dostaje pensję?
Nie — funkcja sołtysa nie jest etatową pracą i nie wiąże się z pensją. Sołtys otrzymuje dietę ustalaną przez radę gminy, a w wielu gminach dodatkowo prowizję za inkaso podatków lokalnych (zwykle kilka procent zebranej kwoty).
Kto może zostać sołtysem?
Obywatel Polski lub innego państwa UE, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 18 lat i jest stałym mieszkańcem sołectwa. Sołtysa wybierają mieszkańcy w demokratycznym głosowaniu, a kadencja trwa cztery lata.
